DAHİLDE İŞLEME REJİMİ

 

Dahilde işleme rejimi, ithal eşyasının, Türkiye Gümrük Bölgesi içerisinde işleme faaliyetine tabi tutulması suretiyle elde edilen işlem görmüş ürünün (asıl işlem görmüş ürün veya ikincil işlem görmüş ürün olarak) ihraç edilmesi esasına dayanmaktadır.

Dahilde işleme rejimi, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 108-122 maddeleri arasında, Gümrük Yönetmeliği'nin  349-369. maddeleri arasında düzenlenmiş bulunmaktadır.

Dahilde işleme rejimi, şartlı muafiyet ve geri ödeme sistemi çerçevesinde işlemektedir. Şartlı muafiyet çerçevesinde, serbest dolaşımda bulunmayan hammadde, yardımcı madde, yarı mamul, değişmemiş eşya, ambalaj ve işletme malzemesi, Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik firmalarca, ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmaksızın, vergileri teminata bağlanmak suretiyle bedelli ve/veya bedelsiz olarak ithal edilmekte ve ihracat taahhüdünün gerçekleşmesini müteakip alınan teminatlar firmaya iade edilmektedir.

Geri ödeme sistemi kapsamında ise, serbest dolaşımda olmayan hammadde, yardımcı madde, yarı mamul, değişmemiş eşya, ambalaj ve işletme malzemesinin vergileri ithal aşmasında tahsil edilmekte, ticaret politikası önlemleri uygulanmakta olup, söz konusu ithal eşyasından elde edilen işlem görmüş ürünün ihracı halinde, ithalat esnasında alınmış olan vergiler iade edilmektedir.

Dahilde işleme rejimi ile ilgili işlemler, dahilde işleme izin belgesi ve dahilde işleme izni kapsamında yürümekte olup, 27.01.2005 tarihli, 25709 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2005/8391 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Kararı'na istinaden düzenlenen 2006/12 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği'nin 15. maddesine göre, dahilde işleme izin belgesi almak için Ekonomi Bakanlığı'na, dahilde işleme izni almak için ise gümrük idaresine başvurulması gerekmektedir. Ayrıca, anılan Tebliğ'in 14. maddesinde, gümrük idaresince dahilde işleme izni verilecek işlemler ayrıntılı olarak düzenlenmiş bulunmaktadır.

2006/12 sayılı DIR Tebliği'nin Süreler başlıklı Dördüncü Bölümü'nde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde dahilde işleme izin belgesi/dahilde işleme izni için verilen sürelere ek olarak haklı sebep ve mücbir sebep ile fevkalade haller kapsamında ek süre verilmesi mümkün bulunmaktadır.

Dahilde işleme izin belgesi/dahilde işleme izni kapsamında  ithali yapılan eşyanın veya işlem görmüş ürünün gümrük mevzuatı çerçevesinde süresi içerisinde gümrük idaresi gözetiminde imhası, gümrüğe terk edilmesi veya mahrecine iadesi hallerinde bu eşyaya tekabül eden ihracatın gerçekleştirilmesi aranmamaktadır.

Şartlı muafiyet sistemi çerçevesindeki dahilde işleme izin belgesi/dahilde işleme izni kapsamında ithal edilen eşya işlem görmüş ürün olarak ve/veya ithal edildiği şekliyle belge/izin süresi içerisinde, ticaret politikalarının uygulanması, eşyanın gümrük idaresince yerinde tespiti, eşyanın ithali için öngörülen dış ticarette teknik düzenlemeler ve standardizasyon mevzuatı dahil diğer işlemlerin tamamlanması ve kanunen ödenmesi gereken vergilerin tahsili kaydıyla serbest dolaşıma girmesi mümkün bulunmaktadır. Bu durumda serbest dolaşıma giren eşyanın ihracatının gerçekleşmesi aranmamaktadır.   

Dahilde işleme rejimi kapsamında ihracatı gerçekleştirilmeyen ithal eşyasının işlem görmüş ürün ve/veya ithal edildiği şekliyle belge/izin sahibi firma ve/veya yan sanayici firmanın stoklarında bulundurulması zorunludur.

Dahilde işleme izin belgesi ihracat taahhüdünü kapatmak için ihracatçı birlikleri genel sekreterliklerine, dahilde işleme izni ihracat taahhüt hesabının kapatılması için de ilgili gümrük idaresine müracaat edilmesi gerekmektedir.

2006/12 sayılı DIR Tebliği'nin 45 nci maddesi ile dahilde işleme tedbirlerine uyulmaması durumları ve buna ilişkin cezai işlemler belirtilmiştir.

Gümrük Kanununun 238 inci maddesi ile de dahilde işleme rejimine ilişkin hükümlerin ihlal edilmesi durumunda ödenmesi gereken para cezalarına ilişkin hükümler düzenlenmiştir.